Czym zajmuje się psychiatra sądowy?

Mało popularny dział medycyny, od którego decyzji zależy większość spraw karnych w Polsce – czym jest psychiatria sądowa?

Zastosowanie

Psychiatria sądowa to dziedzina niezwykle trudna. Jej zadaniem jest weryfikowanie poczytalności osób, łamiących prawo, a więc orzekanie, czy dany człowiek zdawał sobie sprawę, popełniając przestępstwo lub wykroczenie. Łączy więc zagadnienia medycyny, psychologii oraz prawa, co sprawia, że bycie specjalistą psychiatrii sądowej jest ogromnie odpowiedzialnym zadaniem: należy nie tylko wskazać, czy oskarżony jest zdrowy psychicznie, ale i czy ewentualna choroba pozwala mu normalnie funkcjonować w społeczeństwie. Dolegliwości diagnozowane na terenie psychiatrii sądowej to zazwyczaj: schizofrenia, zaburzenia lękowe i uzależnienia. Dziedzina ta ma chronić zarówno osobę badaną, jak i resztę społeczeństwa. Dlatego chory, obroniony przez psychiatrę przed niesłusznym wyrokiem, często zostaje pod obserwacją biegłych, aby kolejny raz nie popełnił zarzucanego mu czynu.

Zapotrzebowanie

Około 80% spraw karnych w Polsce wymaga podobnej konsultacji psychiatrycznej. Taki specjalista powinien odpowiedzieć na pytanie o poczytalność osoby badanej oraz o jej samodzielność i zdolność do kontrolowania swoich przyszłych zachowań, dlatego oskarżeni, zdiagnozowani jako dotknięci chorobą psychiczną, bywają umieszczani w szpitalu psychiatrycznym, gdzie mają ciągły dozór i opiekę. Psychiatrzy sądowi są także często wzywani, gdy skazany opuszcza zakład karny lub jest zwolniony z odpowiedzialności, w celu wskazania odpowiedniego leczenia lub nadzoru (nawet rodzinnego). Zapotrzebowanie na ekspertów w tej dziedzinie jest tak duże głównie z dwóch powodów:

  • w ostatniej dekadzie znacząco powiększył się zasób wiedzy, jaką posiadamy na temat ludzkiej psychiki – mamy więc coraz więcej narzędzi, aby właściwie kwalifikować dane zachowania
  • nie jest tajemnicą, że osoby, uznane w jakimś zakresie za niepoczytalne, zwykle są zwalniane w całości lub częściowo z odpowiedzialności karnej – skutkuje to nagminnym udawaniem chorych psychicznie przez zdrowe osoby, które łamią prawo.

Rola psychiatry sądowego jest więc skomplikowana, nie może on jedynie podążać za coraz to nowymi badaniami, musi się również wykazać przenikliwością, a nawet zwykłą intuicją. Niekiedy wykracza też poza sprawy związane z popełnieniem przestępstwa. Specjaliści psychiatrii sądowej wzywani są w każdej wymagającej diagnozy psychiatrycznej rozprawie np. gdy należy stwierdzić prawdziwość sporządzonego testamentu, czyli orzec, czy zmarły posiadał wolną wolę, aby go spisać.

Dodaj komentarz